Ngôi nhà 48m2 được xây dựng
từ các tấm bê tông nhẹ làm từ gáo dừa
Ảnh: T.L
Vào thứ Năm và thứ bảy hằng tuần, bà làm việc 2 tiếng rưỡi tại bãi rác công cộng của quận Wan Chai (Hồng Kông), khu vực ăn chơi nổi tiếng với nhiều nhà hàng, quán bar, để thu gom các loại chai lọ thủy tinh. Bà cũng đã thành lập một tổ chức phi chính phủ mang tên Green Glass Green.
Số thủy tinh gom được sẽ được chuyển đến Tiostone Environmental, một nhà máy nhỏ nằm ở ngoại ô Hồng Kông, chuyên sản xuất đá lát đường từ rác thải. Tiostone hiện có khả năng xử lý hơn 100.000 tấn rác thải xây dựng và 4.000 tấn rác thủy tinh thành đá lát đường mỗi năm.
2. Còn ở ta, cựu sinh viên chuyên ngành vật liệu xây dựng, khoa Kỹ thuật xây dựng, trường Đại học Bách khoa TP.HCM Nguyễn Tấn Khoa vừa thành công trong việc tái chế vật liệu thân thiện môi trường, đó là dùng gáo dừa làm bê-tông.
"Trong gáo dừa có ba thành phần chính là lignin, xenlulo và hemixenlulo. Chính lignin không được xử lý đã gây ra tình trạng "mốc” của bê-tông”. Có được nguyên liệu cốt lõi, Khoa đem trộn đều với xi-măng, cát và nước rồi cho vào khuôn đúc. Sản phẩm làm ra kết cấu rất chặt, nhưng một thời gian thì hỏng. Biết được điểm yếu của công trình, sau khi giã nhỏ gáo dừa, Khoa đem đi xử lý lignin, trộn phụ gia và cho vào khuôn thành phẩm. Nhờ bước cải tiến này mà bê-tông sau khi hoàn thành không bị hỏng như trước, trái lại rất bền, độ chịu nén 5-10 MPA, khoảng 50-100 kg/cm2.
Thành quả này giúp Khoa mạnh dạn mang sản phẩm đi dự cuộc thi "Ý tưởng xanh” do Toyota tổ chức và đoạt giải Nhì chung cuộc. Khoa cho biết, khả năng ứng dụng sản phẩm vào thực tế lên đến 80-90%, và nếu đưa vào sản xuất và bán ra thị trường, sẽ nhắm đến thị trường ở đồng bằng sông Cửu Long vì ở đây nguyên vật liệu rất dồi dào và nhu cầu xây dựng ngày càng nhiều.
Công nghệ xây dựng của nhiều nước trên thế giới hiện đã cấm hẳn việc sử dụng các loại nguyên liệu nung để bảo vệ môi trường, do phương pháp này ảnh hưởng mạnh đến bảo vệ nguồn tài nguyên đất và nhất là lượng khí CO2 thải ra từ quá trình sản xuất vật liệu nung. Việt Nam rồi cũng sẽ tiến đến xu thế này. Lúc đó, bê-tông gáo dừa sẽ là một lựa chọn hợp lý.
3. Trở lại câu chuyện tái chế rác thân thiện, việc xây dựng sản phẩm du lịch biển từ cát, muối và rác thải, làm phong phú thêm cho sản phẩm du lịch từ biển vốn còn nghèo nàn, đơn điệu ở nước ta là ý tưởng mới nhất của nhóm các nhà khoa học của Liên hiệp khoa học phát triển du lịch bền vững. Chúng ta cần coi đây là tài nguyên du lịch và có cách khai thác hợp lý.
Việt Nam có đường bờ biển kéo dài, nhiều bãi tắm tuyệt đẹp với cát vàng óng ánh, mịn màng, nhất là tại khu vực miền Trung. Tuy nhiên, từ bao năm qua, sản phẩm du lịch từ cát vẫn cứ nghèo nàn, đơn điệu. Trên thực tế, có thể sử dụng cát để làm thành nhiều sản phẩm hơn nữa như xây dựng khu nghỉ dưỡng chữa bệnh vùi mình trong cát chữa bệnh về cơ và da, spa...Và muối cũng là nguồn tài nguyên nổi trội của biển nước ta, và không chỉ là một loại gia vị.
Các khu du lịch với muối đã được nhiều nước trên thế giới khai thác hiệu quả như các ma trận muối, hang động, trượt muối, bảo tàng muối, lễ hội muối hay nhiều sản phẩm ẩm thực, nghỉ dưỡng - chữa bệnh (khách sạn muối, biệt thự muối, vườn thiền muối)...
Rác thải từ các bãi biển, một vấn đề gây bức bối tại các bãi biển hiện nay, vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa phá vỡ cảnh quan du lịch cũng có thể tận dụng để trở thành tài nguyên tái sinh, phục vụ phát triển du lịch. Các nhà khoa học đã chỉ ra giá trị du lịch từ rác với các sản phẩm tạo hình tái sinh từ rác, vật liệu xây dựng và cả công viên tái sinh trên biển...
Các nhà khoa học của Liên hiệp khoa học phát triển du lịch bền vững mong rằng các ý tưởng độc đáo này sớm được triển khai trên thực tế, góp phần thay đổi tư duy làm du lịch của người Việt khi khai thác những nguồn tài nguyên tưởng như đã cũ hoặc không coi là tài nguyên như rác. Đó chính là cách thức khai thác tài nguyên, phát triển du lịch bền vững, độc đáo hấp dẫn và đề cao những giá trị văn hóa tinh thần của người Việt.
...Qua những nhận định nói trên, rõ ràng tái chế rác thủy tinh hứa hẹn sẽ là một lĩnh vực ăn nên làm ra ở Hồng Kông trong thời gian tới. Và ở ta, công viên tái sinh trên biển nằm trên các bãi biển, được xây dựng từ chính nguồn vật liệu... rác, cũng là một trong các ý tưởng tái chế rác thân thiện hứa hẹn làm nên ăn ra.
Nhật Hạ